Kategori: Makaleler

Bilge Kodu: Güç İlişkileri, Demokrasi ve Meşruiyet Üzerine Bir İnceleme Büyük bir şehirde, her an değişen güç ilişkileri, toplumun dengesini sarsabilecek şekilde karmaşık bir hal alabilir. İnsanlar toplumsal düzeni, kanunları ve kuralları nasıl kabul eder? Hangi normlar, toplumun devamlılığı için belirleyici olur? “Bilge kodu” ifadesi, belki de ilk bakışta sıradan bir siyasi kavram gibi görünmeyebilir, ancak bu kodun derinliklerinde çok daha fazlası gizlidir. Bilge kodu, toplumun tüm yapısal unsurlarını şekillendiren, toplumsal normların, ideolojilerin ve kurumların işleyişiyle doğrudan ilişkilidir. Özellikle iktidar, demokrasi ve yurttaşlık gibi kavramlarla kesişen bu düşünce, günümüz siyasi arenasında oldukça önemli bir yer tutmaktadır. Toplumlar, tarih boyunca belirli…

Türkçede Olduğu Halde Gösterilmeyen Sesler: Psikolojik Bir Mercek Bir dili konuşurken, yazı dilindeki seslerle zihnimizdeki söyleyiş arasında sık sık ince ama önemli farklar görürüz. Bu farklar sadece dilbilimsel birer fenomen değildir; bilişsel, duygusal ve sosyal etkileşim süreçlerimizi de derinden etkiler. Okurken, konuşurken veya başkalarını dinlerken beynimiz sesleri nasıl işliyor? Türkçede olduğu hâlde yazıda gösterilmeyen sesler var mıdır, ya da yazı dilinin yetersizlikleri bizi nasıl algısal yanılsamalara götürür? Bu yazıda bu soruları psikolojik bir mercekten incelerken, dilbilimsel verilerle insan davranışının ardındaki bilişsel süreçleri ve duygusal dünyayı harmanlayacağız. Türkçenin Sözlü ve Yazılı Ses Dünyası Türkçe Latin alfabesiyle yazılan bir dildir ve prensipte…

Neu Nedir Kan Tahlili? Sağlığımızı Anlamak İçin Bir İpucu Bugün sağlık konularında sıkça karşılaştığımız, ama tam olarak ne anlama geldiğini her zaman bilmediğimiz bir terimden bahsedeceğiz: Neu. Kan tahlilinde bu terim genellikle nötrofil hücrelerini ifade eder. Peki, nötrofiller nedir ve sağlık açısından neden bu kadar önemlidir? İçimdeki mühendisle, içimdeki insanın farklı bakış açılarıyla bu konuyu incelemeye karar verdim. Gelin, bilimsel açıdan ve kişisel gözlemlerle bu soruya bir cevap arayalım. Neu Nedir Kan Tahlili? Bilimsel Perspektiften İçimdeki mühendis, hemen devreye giriyor: “Neu, yani nötrofil, kan tahlilinde genellikle beyaz kan hücrelerinden biri olarak yer alır. Nötrofiller, bağışıklık sistemimizin en önemli oyuncularından biridir.…

İş yerinde verimli olma meselesi çoğu zaman bireysel bir sorun gibi ele alınır: Daha iyi odaklanmak, zamanı iyi yönetmek, motive olmak. Oysa iş yerinde yaşanan verimlilik deneyimi, sadece bireyin iç dünyasında değil, onu çevreleyen toplumsal yapıların içinde şekillenir. Sabah işe giderken içimizi kaplayan isteksizlik ya da bir toplantıdan sonra duyulan tatmin, yalnızca kişisel tercihlerimizin değil; normların, beklentilerin, güç ilişkilerinin ve kültürel alışkanlıkların da ürünüdür. Bu yazıda “İş yerinde nasıl verimli olunur?” sorusunu, tek bir mesleğin ya da kimliğin penceresinden değil, toplumsal ilişkileri anlamaya çalışan bir insanın samimi gözlemleriyle ele alacağım. Çünkü verimlilik, bireyle toplumun kesişim noktasında ortaya çıkar. İş Yerinde…

İlk İnsan Hangi Ayette Geçiyor? Tarihi ve Dini Bağlamda Derinlemesine Bir İnceleme Bazen durup, insanın bu dünyaya nasıl geldiğini düşünürken aklımıza takılan en temel sorulardan biri şudur: İlk insan gerçekten kimdi? Bugün, milyonlarca yıl önceki bir olayı, hem bilimsel hem de dini bir perspektiften anlamaya çalışırken, bu sorunun ardında çok daha derin bir anlam yatar. Bu soruyu sorduktan sonra, akla gelen ilk yerlerden biri hiç şüphesiz, kutsal kitaplar ve dinî metinlerdir. Peki, İslam’a göre ilk insan kimdir ve bu konu Kur’an-ı Kerim’de hangi ayette geçiyor? İlk insanın kimliği, hem tarihsel hem de dini anlamda önemli bir yere sahiptir. İlk insanın…

Çakşır Otunun Zararları Nelerdir? Ekonomi Perspektifinden Bir Analiz Hayat, sürekli seçim yapmamızı gerektiren bir süreçtir. Kaynakların kıt olduğu bir dünyada, her birey ve toplum, sınırlı kaynakları nasıl en verimli şekilde kullanacağına karar verir. Bu seçimler, yalnızca kişisel değil, aynı zamanda toplumsal refahı da etkiler. Çakşır otu, doğada yaygın olarak bulunan bir bitki olmasına rağmen, potansiyel zararları göz önüne alındığında, ekonomistler için de önemli bir konu haline gelmiştir. Peki, çakşır otunun zararları ekonominin hangi yönlerini etkiler? Mikroekonomiden makroekonomiye, davranışsal ekonomiden toplumsal refaha kadar birçok açıdan bu soruyu incelemek mümkün. Çakşır Otu ve Ekonomik Dinamikler: Mikroekonomi Perspektifi Mikroekonomi, bireylerin ve firmaların kaynaklarını…

Giriş: Xanax içince ne olur? Bir mercek Kendimi, insan davranışlarının ardındaki bilişsel ve duygusal süreçleri merak eden biri olarak düşündüğümde; “Xanax içince ne olur?” sorusu yalnızca bir ilaç etkisi sorgulaması değil, aynı zamanda beynin ve duygu dünyamızın sınır çizgilerine yapılan bir yolculuk gibi gelir. Birçok insan, kaygı ya da panik anında sakinleşmeyi arzularken bu tür ilaçlara yönelir. Ancak etkileri, yalnızca kısa süreli rahatlama ile sınırlı değildir; duygusal zekâ, bilişsel süreçler ve sosyal etkileşim gibi boyutlarda da izler bırakabilir. Bu yazı, Xanax (alprazolam) kullanımıyla ilişkili psikolojik etkileri, güncel araştırmalardan, meta-analizlerden ve vaka örneklerinden yola çıkarak inceler. Benzodiazepinlerin Bilişsel Etkisi Xanax’ı Anlamak:…

Mağusa Limanı Türküsünün Hikayesi: Bir Limanın ve İnsanın Öyküsü Bazen, bir şarkının sadece bir şarkıdan ibaret olmadığını fark edersiniz. Özellikle halk müziği gibi türlerde, her şarkının ardında bir hikâye, bir duygu ve bazen de bir tarih yatar. Mağusa Limanı türküsünü ilk duyduğumda, şarkının sadece bir liman hikayesi değil, adeta bir zaman yolculuğu olduğunu hissetmiştim. Bu yazıda, Mağusa Limanı türküsünün hikayesini derinlemesine inceleyeceğiz. Ama önce biraz çocukluk hatıralarımdan bahsedeyim, çünkü zamanla bir şeylerin derinliğini anlamak bazen geçmişe dönmekle başlar. Çocukluk Hatıram ve Limanlar Ankara’da büyümek, deniz görmeden büyümek demekti. Limanları bilmezdim, ama denizle ilgili her şeyi merak ederdim. O yüzden, denizin…

Kurumsal Yönetimin Temel İlkeleri: İktidar, Toplumsal Düzen ve Demokrasi Arasındaki Denge Bir toplumun sağlıklı işleyişi, kurumsal yapılar ve bu yapıları yöneten ilkeler üzerine kurulur. Bu ilkeler, iktidar ilişkilerinin doğasını belirler ve toplumsal düzeni şekillendirir. Ancak kurumsal yönetim sadece teorik bir yapı değil, aynı zamanda dinamik bir süreçtir. Bu yazıda, kurumsal yönetimin temel ilkelerini ve bu ilkelerin iktidar, kurumlar, ideolojiler, yurttaşlık ve demokrasi gibi temel kavramlarla ilişkisini analiz edeceğiz. Güç ilişkilerini, meşruiyetin sorgulanabilirliğini ve katılımın sınırlarını ele alarak toplumsal yapıyı daha derinlemesine inceleyeceğiz. İktidar ve Kurumlar: Yönetim İlkelerinin Temel Dinamikleri Kurumsal yönetim, her şeyden önce iktidar ilişkilerini şekillendirir. İktidar, toplumsal yapıdaki…

Kültürsüzleşme Nedir? Bir Kayseri Gününde Kaybolan Anlamlar Bir sabah Kayseri’de, güneş tam tepemdeydi. Kahvaltı masasında annem, eski bir Türk filmi izlerken, ben sabahın ilk saatlerinde yazmaya başlamıştım. O gün bir şey beni içten içe rahatsız ediyordu, ama ne olduğunu tam anlayamıyordum. Şehirdeki o eski havayı, kasaba gibi ama modern olma çabasındaki Kayseri’yi, adım attıkça kaybolduğuna inandım. Belki de kültürsüzleşme diye adlandırılacak şey tam olarak buydu. Bir Kadın, Bir Film ve Kaybolan Kültür Gözlerim televizyonun ekranına takıldı. Annemin izlediği eski Türk filmi, yıllar önce popüler olmuş ama şimdi kimsenin hatırlamadığı bir yapımdı. “Ne olacak bu kadar insanın hali?” dedi annem, filmin…